Ból w okolicy siedzenia to jeden z najczęstszych powodów, dla których rower stoi w garażu zamiast wyjeżdżać na trasę. Na szczęście w wielu przypadkach wystarczy wymienić siodełko na model, który lepiej tłumi wstrząsy i pasuje do Twojej sylwetki. W tym poradniku wyjaśniamy, czym różnią się siodełka amortyzowane na sprężynach, z elastomerami, z żelem i z pianką memory, dla kogo jest każde z nich i na co zwrócić uwagę przy zakupie. Gotowe modele znajdziesz w kategorii komfortowe siodełka.
Czym jest amortyzowane siodełko?
Amortyzowane siodełko to takie, które samo pochłania część drgań i uderzeń przenoszonych z kół przez ramę i sztycę. Może to robić na dwa sposoby: za pomocą elementów zawieszenia pod skorupą, czyli sprężyn lub elastomerów, albo dzięki miękkiej warstwie wypełnienia, czyli żelu lub pianki. Najwygodniejsze modele łączą oba rozwiązania.
Warto pamiętać, że amortyzacja ma największy sens w pozycji wyprostowanej, typowej dla roweru miejskiego, trekkingowego czy cruisera. Wtedy większość ciężaru ciała spoczywa na siodełku. W pochylonej pozycji sportowej nacisk rozkłada się także na ręce i pedały, dlatego siodełka szosowe i MTB są twardsze i węższe.
Siodełko na sprężynach
Klasyczne siodełko z podwójną sprężyną pod tylną częścią to najskuteczniejszy sposób na wyboiste chodniki, kostkę brukową i dziury w asfalcie. Sprężyny mają duży skok, więc wyraźnie łagodzą mocne uderzenia. To dobry wybór dla osób jeżdżących rekreacyjnie, seniorów i wszystkich, którzy siedzą na rowerze bardzo prosto.
Wady? Sprężynowe siodełka są cięższe i przy energicznym pedałowaniu mogą lekko bujać. Niektóre modele po latach zaczynają skrzypieć, ale zwykle wystarczy kropla smaru na styku sprężyny z ramą siodełka. Coraz popularniejsze są też siodła z ukrytymi sprężynami, które wyglądają smuklej, a nadal pracują przy większych nierównościach.
Siodełko z elastomerami
Elastomery to gumowe lub poliuretanowe wkładki umieszczone pod skorupą siodełka. Działają podobnie jak sprężyny, ale mają mniejszy skok i nie bujają. Dzięki temu dobrze sprawdzają się na rowerach trekkingowych i elektrycznych, gdzie jeździsz dłużej i szybciej, ale nadal chcesz stłumić drgania od nawierzchni. Siodełka elastomerowe są też zwykle lżejsze i cichsze od sprężynowych.
Do rowerów elektrycznych warto szukać siodeł wprost do tego przeznaczonych. Wspomaganie sprawia, że jeździsz szybciej i dalej, a mocniejsza tylna część skorupy lepiej znosi większy nacisk. Takie modele znajdziesz w kategorii siodełka do e-bike.
Żel czy pianka memory?
Wypełnienie odpowiada za to, jak siodełko czuje się pod ciałem przy każdym obrocie korby. To ono decyduje o komforcie na drobnych nierównościach i podczas długiego siedzenia.
- Żel dopasowuje się do kształtu ciała i dobrze rozkłada nacisk, zwłaszcza w okolicy kości kulszowych. Jest przyjemny na krótszych i średnich dystansach. W chłodne dni twardnieje nieco bardziej niż pianka.
- Pianka memory powoli ugina się pod ciężarem i wraca do kształtu po zejściu z roweru. Daje miękkie, równomierne podparcie i jest lekka. Bardzo miękka pianka może jednak po kilku godzinach jazdy się „dobić”, dlatego na długie trasy lepsza jest pianka średniej twardości.
- Standardowa pianka spotykana w tańszych modelach jest twardsza, ale też trwalsza. Do sportowej jazdy często wystarcza w zupełności.
Jeśli lubisz swoje obecne siodełko, ale chcesz je zmiękczyć, nie musisz go od razu wymieniać. Wystarczy nałożyć pokrowiec żelowy, który zakłada się w kilka sekund. To tani sposób, by sprawdzić, czy dodatkowa miękkość rzeczywiście Ci odpowiada.
Szerokość siodełka ma większe znaczenie niż miękkość
Nawet najlepiej amortyzowane siodełko będzie uwierać, jeśli jest za wąskie. Kości kulszowe powinny opierać się na najszerszej części siedziska. Prosty sposób na pomiar: usiądź na kawałku tektury falistej położonym na schodach, wstań i zmierz odległość między środkami dwóch wgnieceń. Do tej wartości dodaj od 2 do 4 cm przy pozycji sportowej lub 6 do 10 cm przy pozycji wyprostowanej.
Kobiety mają zwykle szerzej rozstawione kości kulszowe, dlatego siodełka damskie są krótsze i szersze z tyłu, często z otworem anatomicznym. Siodełka męskie bywają węższe i dłuższe, z kanałem odciążającym, który zmniejsza nacisk na tkanki miękkie i zapobiega drętwieniu.
Jakie siodełko do jakiego roweru?
- Rower miejski i cruiser: szerokie siodełko na sprężynach lub z ukrytymi sprężynami, wypełnione żelem albo pianką memory.
- Rower trekkingowy: średnio szerokie siodełko z elastomerami i pianką, które nie buja przy dłuższej jeździe. Zobacz siodełka trekkingowe.
- E-bike: siodło z elastomerami lub pianką memory, z wytrzymałą skorupą, najlepiej dedykowane do rowerów elektrycznych.
- MTB i szosa: węższe, twardsze siodełko bez sprężyn. Komfort zapewnia tu raczej dobre dopasowanie i spodenki z wkładką. Sprawdź siodełka MTB.
Siodełko amortyzowane czy sztyca amortyzowana?
Jeśli mimo wygodnego siodełka nadal czujesz każdą nierówność, rozważ sztycę amortyzowaną. Sztyca tłumi uderzenia w całości, niezależnie od tego, jakie siodło jest na niej zamontowane, i pozwala zachować lżejsze, mniej masywne siedzisko. Oba rozwiązania można łączyć. O doborze skoku i średnicy pisaliśmy w poradniku Jak wybrać sztycę amortyzowaną.
Montaż i ustawienie nowego siodełka
- Zdejmij stare siodełko, luzując śrubę lub śruby jarzma odpowiednim kluczem.
- Sprawdź, czy pręty nowego siodełka pasują do jarzma Twojej sztycy. Starsze sztyce bez jarzma wymagają osobnego jarzemka, które znajdziesz w kategorii części do sztyc.
- Ustaw siodełko poziomo lub z minimalnym pochyleniem noska w dół. Zbyt mocno uniesiony nosek powoduje ucisk, zbyt opuszczony zsuwanie się do przodu.
- Wyreguluj przesunięcie przód i tył tak, by przy poziomej korbie kolano znajdowało się mniej więcej nad osią pedału.
- Ustaw wysokość i dokręć obejmę. Jeśli sztyca się zsuwa, wymień obejmę na nową z kategorii zaciski sztycy.
Siodełko na sprężynach jest zwykle wyższe od zwykłego o 2 do 4 cm, więc po montażu obniż sztycę, aby zachować dotychczasową wysokość siedzenia. Jeśli brakuje Ci zapasu regulacji, przyda się poradnik Jak dobrać sztycę rowerową.
Najczęstsze pytania
Czy bardziej miękkie siodełko zawsze jest wygodniejsze?
Nie. Bardzo miękkie wypełnienie na dłuższej trasie ugina się tak mocno, że nacisk przenosi się na tkanki miękkie, a tarcie rośnie. Na krótkie przejazdy po mieście miękkość jest zaletą, na wycieczki powyżej godziny lepiej sprawdza się średnia twardość i dobrze dobrana szerokość.
Jak długo trwa przyzwyczajenie do nowego siodełka?
Zwykle od kilku dni do dwóch tygodni regularnej jazdy. Jeśli po tym czasie nadal czujesz ból lub drętwienie, sprawdź ustawienie i szerokość siodełka, zanim kupisz kolejne.
Czy siodełko na sprężynach pasuje do każdej sztycy?
Większość siodełek ma standardowe pręty, które pasują do typowego jarzma. Siodła miejskie na sprężynach często mają jednak pręty tylko w przedniej części, dlatego zawsze sprawdź, czy jarzmo Twojej sztycy pozwala na ich zamocowanie.
Podsumowanie
Wybierając amortyzowane siodełko, zacznij od pozycji na rowerze i szerokości siedziska, a dopiero potem wybierz rodzaj amortyzacji. Sprężyny najlepiej tłumią duże wstrząsy w mieście, elastomery sprawdzają się na trekkingu i e-bike, a żel lub pianka memory odpowiadają za komfort przy każdym obrocie korby. Cały wybór modeli znajdziesz w dziale siodełka rowerowe.